21.10.2013

Κοινωνία, Φιλοσοφία

Oι αιώνιοι νόμοι κι ο ναρκισσισμός

Διαβάστε επίσης

» Ερωτήματα από ένα αιματηρό πραξικόπημα – θέατρο

Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος

» Η επικίνδυνη απομάκρυνση από την Ευρώπη

Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος

» Η πονηρή και η δημοκρατική νοοτροπία των Ελλήνων

Δημοσθένης Κυριαζής

» Η Δύση επανέρχεται στα καλά νέα…

Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος

» Ένας κότσυφας που τον λέγαν Σταύρο

Δημήτρης Καμάρας

Oι αιώνιοι νόμοι κι ο ναρκισσισμός

Πριν αλλοιώσω με τις δικές μου σκέψεις τη βαθιά εντύπωση που προξενεί η πένα του Νίκου Καζαντζάκη, απολαύστε πρώτα το αυθεντικό του κείμενο:

«Θυμήθηκα κάποιο πρωί, που είχα πετύχει σ’ ένα πεύκο ένα κουκούλι πεταλούδας, τη στιγμή που έσκαζε το τσόφλι κι ετοιμάζουνταν η μέσα ψυχή να προβάλει.

Περίμενα, περίμενα, αργούσε, κι εγώ βιαζούμουν. Έσκυψα τότε απάνω της κι άρχισα να τη ζεσταίνω με την ανάσα μου. Τη ζέσταινα ανυπόμονα, και το θάμα άρχισε να ξετυλίγεται μπροστά μου, με γοργό παρά φύση ρυθμό. Το τσόφλι άνοιξε όλο, η πεταλούδα πρόβαλε. Μα ποτέ δεν θα ξεχάσω τη φρίκη μου, τα φτερά της έμεναν σγουρά, αξεδίπλωτα, όλο της το κορμάκι έτρεμε και μάχουνταν να τα ξετυλίξει, μα δεν μπορούσε. Μάχουμουν κι εγώ με την ανάσα μου να τη βοηθήσω. Του κάκου. Είχε ανάγκη από υπομονετικό ωρίμασμα και ξετύλιγμα μέσα στον ήλιο, και τώρα πια ήταν αργά. Η πνοή μου είχε ζορίσει την πεταλούδα να ξεπροβάλει πριν της ώρας, ζαρωμένη κι εφταμηνίτικη. Βγήκε αμέστωτη, κουνήθηκε απελπισμένη, και σε λίγο πέθανε στην απαλάμη μου.

Το πουπουλένιο κουφάρι αυτό της πεταλούδας θαρρώ πως είναι το μεγαλύτερο βάρος, που έχω στη συνείδηση μου. Και να σήμερα κατάλαβα βαθιά: είναι θανάσιμο αμάρτημα να βιάζεις τους αιώνιους νόμους. Έχεις χρέος ν’ ακολουθάς τον αθάνατο ρυθμό μ’ εμπιστοσύνη.

Κούρνιασα σ’ ένα βράχο ν’ αφομοιώσω ήσυχα τον πρωτοχρονιάτικο ετούτον στοχασμό. Α! να μπορούσα, έλεγα, τον καινούριο ετούτον χρόνο, να ρύθμιζα έτσι, χωρίς υστερικές ανυπομονησίες, τη ζωή μου! Η μικρή ετούτη πεταλουδίτσα, που σκότωσα γιατί παραβιάστηκα να την αναστήσω, ας ήταν να πετούσε πάντα μπροστά μου και να μου δείχνει το δρόμο! Κι έτσι μια πεταλούδα, που πρόωρα πέθανε, να βοηθήσει μιαν αδερφή της, μιαν ανθρώπινη ψυχή, να μη βιάζεται και να προφτάσει να ξετυλίξει μ’ αργό ρυθμό της φτερούγες.»

Δε χορταίνω να το διαβάζω τούτο το μικρό κείμενο. Το βαθύ νόημα που μεταφέρει δεν θα μπορούσε να ειπωθεί πιο περιεκτικά. Μιλάει ταυτόχρονα στην καρδιά και στο νου και κάτι τέτοιο είναι γνώρισμα μόνο των μεγάλων δημιουργών.

Αυτό που θα ήθελα να αναρωτηθούμε, είναι πώς βιάζουμε, όλοι εμείς οι απλοί άνθρωποι, τον αιώνιο ρυθμό του κόσμου μέσα στην κάθε μας μέρα; Στη δουλειά μας, στην οικογένειά μας, στις σχέσεις μας, στα παιδιά μας.

To χαρακτηριστικό της εποχής μας είναι οι μεγάλες ταχύτητες. Γρήγορα αυτοκίνητα, γρήγορο φαγητό, γρήγορο σεξ, γρήγορα οτιδήποτε! Σημασία έχει πια μόνο ο στόχος. Να φτάσουμε! Η πορεία προς της Ιθάκη, που είναι το πιο σημαντικό, δεν μας απασχολεί. Κλασικό σύμπτωμα ναρκισσισμού. Μήπως όμως κι ολόκληρη η κοινωνία μας δεν είναι ναρκισσιστική; Αυτό που μετράει πια είναι η ποσότητα (για την ποιότητα ούτε λόγος). Η εικόνα… Πόσο επιτυχημένος είσαι; Πόσα βγάζεις;

Σκεφτείτε τα παιδιά μας. Βιαζόμαστε να μεγαλώσουν. Συχνά τους απαγορεύουμε την παιδικότητα. Και συνεχώς τα φορτώνουμε με γνώσεις – αλλά όχι με αληθινές εμπειρίες. Πολλές ξένες γλώσσες, αθλήματα, χορός, δραστηριότητες. Δραστηριότητες… Πολύ της μόδας αυτή η λέξη ε; Τη Δευτέρα γαλλικά και μπαλέτο, την Τρίτη στίβο και φλάουτο, κ.λ.π. Και την Κυριακή; Α! θα πάμε στην Πάρνηθα για πικ-νικ, τέσσερις ωρίτσες είναι εντάξει. Αρκετή φύση πήραμε, πίσω τώρα.

Καθίστε να σκεφτώ ένα ακόμη παράδειγμα… Λοιπόν, φανταστείτε το μπαμπά που πηγαίνει το δεκάχρονο υιό του να μάθει καράτε. Όσο ο μικρός προπονείται ο πατέρας περιμένει απ’ έξω πίνοντας φραπέ και διαβάζοντας εφημερίδα. Όταν το μάθημα τελειώσει, παίρνει το παιδί σα σίφουνας και τρέχουν να προλάβουν το υπόλοιπο πρόγραμμα της μέρας. Τι νομίζεται πως θα συμβεί; Ο πιτσιρίκος θέλει απλά να γίνει σαν το μπαμπά του. Το καράτε του είναι ξένο. Ανυπομονεί να μεγαλώσει ώστε να μπορεί κι αυτός να πίνει φραπέ χαζεύοντας τις αθλητικές εφημερίδες. Μόνο αν ο πατέρας μπει στο ντότζο και προπονηθούν μαζί, μπορεί να εμφυσήσει στο παιδί του αληθινή αγάπη για το άθλημα.

Η ποιότητα δυστυχώς δεν συνάδει με την ποσότητα. Η αυξημένη ταχύτητα δράσης αποστερεί τη ζωή μας από το βάθος της εμπειρίας. Κάποιες φορές που κάνω ορειβασία, παρατηρώ τους υπόλοιπους ορειβάτες. Οι περισσότεροι προχωρούν όσο πιο γρήγορα μπορούν. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να φτάσουν στην κορυφή. Ίσως και να τραβήξουν μια φωτογραφία από την κορυφογραμμή, να την έχουν τρόπαιο στην επιστροφή. Θέλουν να γυμνάσουν τους μυς τους, να κάψουν θερμίδες και μετά να κάτσουν για ένα γερό τσιμπούσι στην ταβέρνα της περιοχής. Πόσοι από αυτούς όμως θα ασχοληθούν με ένα μικρό αγριολούλουδο στη σχισμάδα του βράχου; Το πολύ – πολύ να το φωτογραφήσουν (η εικόνα πάλι). Το μικρό λουλούδι όμως, έχει περισσότερα να προσφέρει. Μπορούμε να σκύψουμε και να παρατηρήσουμε με το πάσο μας τους ιριδισμούς των χρωμάτων του στην πρωινή δροσιά. Μπορούμε να το μυρίζουμε με τις ώρες. Να ξαπλώσουμε δίπλα του και να δούμε τον ουρανό από τη δική του γωνία. Τότε όμως δε θα φτάσουμε ποτέ στην κορυφή… Θα χάσουμε τον «πολύτιμο» στόχο! Θα έχουμε βέβαια κερδίσει μια βαθιά και αυθεντική εμπειρία. Αλλά που χρόνος για τέτοια;

blog comments powered by Disqus

Γράφει ο Νίκος Σπανός

Νίκος ΣπανόςΟ Νίκος Σπανός ζει και εργάζεται στην Αθήνα, παρέχοντας βοήθεια σε ανθρώπους με προβλήματα συμπεριφοράς, προβλήματα σχέσεων και γενικά σε όλους όσοι είναι αντιμέτωποι με δύσκολα διαχειρίσιμες καταστάσεις. Ολοκλήρωσε τις βασικές και τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια μετεκπαιδεύτηκε στο Ελληνικό Ινστιτούτο Ανάλυσης του χαρακτήρα. Είναι τακτικό μέλος της EABP (European Association for Body Psychotherapy) και από το 2004 διατηρεί το προσωπικό του γραφείο. Παράλληλα έχει διδάξει σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

» Θέματα

"αγανακτισμένοι" crisis Egypt Goldman Sachs greece politics PSI Syria αγορές ΑΕΠ Αθήνα αλλαγές αλλαγή ανάπτυξη Ανδρέας Παπανδρέου ανεργία αντιπολίτευση αξίες Απεργία Αραβικές Χώρες Αριστερά Βενιζέλος Βερολίνο βιομηχανία Βουλή Βρυξέλλες Γερμανία Γιώργος Παπανδρέου γραφειοκρατία γυναίκες ΔΗΜΑΡ Δημοκρατία δημόσιο Δημοσιογραφία Δημοσιογράφοι δημόσιος τομέας δημοσκοπήσεις δημοψήφισμα διαδίκτυο διακυβέρνηση διαρθρωτικές αλλαγές διατροφή διαφήμιση διαφθορά διεθνή διεθνής οικονομία ΔΝΤ δραχμή ΕΕ εκλογές Ελλάδα έλλειμμα Ελληνες ελληνική οικονομία εξουσία ΕΟΚ επενδύσεις Επικοινωνία επιχειρηματικότητα επιχειρήσεις εργασία ευρώ Ευρωζώνη Ευρωπαϊκή Ενωση Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρώπη Εφημερίδες ηγεσία ΗΠΑ Ισπανία καθημερινότητα καπιταλισμός Καραμανλής κατανάλωση κεντροδεξιά Κίνα ΚΚΕ Κοινωνία κόμματα κομματισμός κουλτούρα κούρεμα κράτος κρίση κυβέρνηση λαϊκισμός Λιβύη λιτότητα Λουκάς Παπαδήμος μάνατζμεντ Μέρκελ Μέσα Ενημέρωσης μεταρρυθμίσεις ΜΜΕ Μνημόνιο μουσική ΝΔ Νέα Δημοκρατία νοοτροπία οικονομία οικονομική θεωρία οικονομική κρίση οικονομική πολιτική ΟΟΣΑ παγκοσμιοποίηση παιδεία Παπαδήμος Παπανδρέου παραγωγή ΠΑΣΟΚ ποιότητα ζωής πολίτες πολιτικά κόμματα πολιτική πολιτικοί πολιτικός λόγος πολιτισμός πρωθυπουργός πτώχευση Σαμαράς Σημίτης συναίνεση Συνδικαλισμός συνείδηση συνεργασία Σύνοδος Κορυφής Σύνταγμα Συρία ΣΥΡΙΖΑ τέχνη τεχνολογία τηλεόραση τράπεζες τρόικα Τσίπρας υγεία φιλελευθερισμός φτώχεια χρεοκοπία χρέος χρηματιστήρια ψηφιακή τεχνολογία